ปัจจัยที่มีอิทธิผลต่อการตัดสินใจเลือกใช้บริการศัลยกรรมใบหน้า: กรณีศึกษานักศึกษาหญิง มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Factors Affecting Decision Making of Female Chiang Mai University Students to Use Facial Plastic Surgery Services

จิตพลอย จิตจักรวาลทอง

11 มิถุนายน 2569

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมและทัศนคติต่อการศัลยกรรมใบหน้าของนักศึกษาหญิง 2) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเลือกใช้บริการศัลยกรรมบนใบหน้า และ 3) ศึกษานโยบายภาครัฐและปัญหาอุปสรรคที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการศัลยกรรมบนใบหน้า การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มตัวอย่างนักศึกษาหญิงมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จำนวน 20 คน ซึ่งคัดเลือกแบบสมัครใจ และใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสาร การสัมภาษณ์ และการสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่า การศัลยกรรมบนใบหน้าได้กลายเป็นทางเลือกที่พบได้ทั่วไปในสังคม โดยกลุ่มตัวอย่าง มีทัศนคติเชิงบวกต่อการศัลยกรรมในฐานะเครื่องมือเสริมสร้างความมั่นใจและพัฒนาตนเอง ปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจ ได้แก่ ความไม่พึงพอใจในรูปลักษณ์ ความต้องการเพิ่มความมั่นใจ อิทธิพลจากสื่อสังคมออนไลน์ เพื่อน และค่านิยมความงาม ขณะที่ปัจจัยด้านเศรษฐกิจและการเข้าถึงบริการเป็นเงื่อนไข สนับสนุน ในด้านนโยบาย พบว่าประเทศไทยมีกรอบกฎหมายรองรับ แต่ยังมีข้อจำกัดในการบังคับใช้ โดยเฉพาะการควบคุมข้อมูลในสื่อออนไลน์และการเข้าถึงข้อมูลของผู้บริโภค นอกจากนี้ ผู้ใช้บริการยังเผชิญปัญหาหลายมิติ เช่น ความเสี่ยงด้านสุขภาพ ค่าใช้จ่าย และผลกระทบทางจิตใจ โดยสรุป การตัดสินใจเลือกใช้บริการศัลยกรรมบนใบหน้าของนักศึกษาหญิงเป็นกระบวนการที่มีความซับซ้อนและมีความเป็นเหตุเป็นผลมากขึ้น โดยเป็นผลจากการผสมผสานระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลและบริบททางสังคมร่วมสมัย
คำสำคัญ : ศัลยกรรมบนใบหน้า, การตัดสินใจ, ความงาม, นักศึกษาหญิง, สื่อสังคมออนไลน์

This article aims to 1) examine behaviors and attitudes toward facial cosmetic surgery among female students, 2) investigate factors influencing their decision to use facial cosmetic surgery services, and 3) explore public policies and challenges related to the provision of such services. This study employed a qualitative research approach using in-depth interviews with 20 female students at Chiang Mai University selected through voluntary sampling. Data were collected through document analysis, interviews, and observation, and were analyzed using descriptive content analysis.
The findings indicate that facial cosmetic surgery has become an increasingly accepted option in contemporary society. Most participants expressed positive attitudes toward cosmetic surgery, viewing it as a means of enhancing self-confidence and improving self-image. Key factors influencing decision-making included dissatisfaction with physical appearance, the desire for greater self-confidence, the influence of social media, peer groups, and prevailing beauty standards. Economic conditions and service accessibility were also identified as important facilitating factors.
In terms of policy, the study found that although Thailand has legal and regulatory frameworks governing cosmetic surgery services, practical limitations remain, particularly in regulating online information and advertisements, as well as in improving public access to reliable information. In addition, service users face multidimensional challenges, including health risks, financial burdens, and psychological consequences. In conclusion, the decision to use facial cosmetic surgery services among female students is a complex process shaped by the interaction between individual factors and contemporary social contexts.
Key words : Facial cosmetic surgery, Decision-making, Beauty standards, Female students, Social media